KALENDARZ WYDARZEŃ

"Problemy narodowościowe monarchii austro-węgierskiej"

 
 
 
 
 
Piątek, 24 kwietnia 2015, godz. 18.00
 
"Problemy narodowościowe monarchii austro-węgierskiej"
 
 
Więzienie narodów czy kolebka państw narodowych?
 
Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Nowym Targu i Towarzystwo Bursy Gimnazjalnej im. dra Jana Bednarskiego zapraszają na wykład mgra Wacława Szczepanika z Muzeum Okręgowego  w Tarnowie, połączony z prezentacją multimedialną.

Otwarty wykład z cyklu „Wieczorne spotkania w Bursie Gimnazjalnej z historią, kulturą i tradycją w tle” odbędzie się w Bursie Gimnazjalnej, ul. Nawodnia 5, w piątek, 24 kwietnia 2015, o godz. 18.00. .  

Kwestie narodowościowe i próby emancypacji narodów monarchii austro-węgierskiej były znacznym problemem dla rządzących tym państwem. W referacie prelegent przedstawi zatem pokrótce strukturę etniczną monarchii austro-węgierskiej i problemy,  jakie z niej wynikały,  a zwłaszcza tarcia na tle etnicznym i narodowościowym. Nieco bardziej szczegółowo omówionych zostanie kilka wybranych przykładów narodowości zamieszkujących monarchię. Autor spróbuje również odpowiedzieć na pytanie, na ile zyskały one,  a na ile straciły,  będąc poddanymi cesarza z Wiednia.

Przedmiotem dyskursu będzie także kwestia, na ile Austro-Węgry były „więzieniem narodów”, a na ile kolebką nowych państw narodowych po I wojnie światowej. Na tak postawione pytanie prelegent skłania się ku tej drugiej tezie. To właśnie w Austro-Węgrzech narody je zamieszkujące miały, mimo licznych restrykcji, najlepsze warunki rozwoju.

Można tu przytoczyć przykład Polaków rusyfikowanych i germanizowanych w innych zaborach, a w Austrii po 1867 r. rozwijających własną kulturę. Wydaje się wiec w ocenie prelegenta, iż to ciągłe walki z narodami panującymi w Austro-Węgrzech doprowadziły do wykrystalizowania się nowoczesnych narodów czeskiego, słowackiego czy chorwackiego. Pamiętać należy, że Austro-Węgry nie posiadały siły potrzebnej do kompletnego zgniecenia aspiracji narodowościowych, co ostatecznie obróciło się przeciwko nim, ale zapewniło też warunki do rozwoju słabszych narodów.

Cykl spotkań naukowych w Bursie Gimnazjalnej organizowany jest wspólnie przez: Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowym Targu i Towarzystwo Bursy Gimnazjalnej w Nowym Targu. Wykłady,   podobnie jak w minionych latach,  dofinansowane są ze środków Burmistrza Miasta Nowego Targu.

Mgr Wacław Szczepanik - historyk, muzealnik. Absolwent studiów doktoranckich na Wydziale Historycznym UJ (17 grudnia 2010 otwarty przewód doktorski: Austriacki garnizon w Tarnowie w latach 1772-1918). Od 2009 pracownik merytoryczny w Muzeum Okręgowym w Tarnowie. Jest również członkiem Tarnowskiego Oddziąłu Polskiego Towarzystwa Historycznego. Zainteresowania badawcze: I wojna światowa, historia wojskowości, historia Galicji, historia etniczna, Urban History. Autor książki Cesarskie dzieci z Tarnowa. 57 galicyjski pułk piechoty w latach 1894-1918, Kraków 2011 i kilkunastu artykułów naukowych.

(em)