FOLKLORYSTYCZNIE

Janina Walczak-Budzicz

 
 
 
 
 
Malarka na szkle i poetka
 
Janina Walczak-Budzicz
 
Fot. Monika Krajewska
 
Malarka na szkle i poetka Janina Walczak-Budzicz (z domu Jarosz) urodziła się w roku 1950 w Zakopanem.
 
Malowania na szkle nauczyła się od swego pierwszego męża. Zdzisław Walczak był znanym i uznanym twórcą ludowym, artystą malarzem i muzykantem. Walory artystyczne obrazów Janiny Walczak-Budzicz to przede wszystkim doskonała kompozycja i swobodna kolorystyka. W jej pracach, oprócz tradycyjnych kolorów podhalańskich obrazów na szkle, utrzymanych w odcieniach czerwieni, błękitu i żółci, występuje tendencja do stosowania brązów, zieleni i fioletów.

Tematyka obrazów to najczęściej tradycyjne przedstawienia religijne, postaci świętych, sceny zbójnickie i obyczajowe. Obrazy o tematyce sakralnej najczęściej przedstawiają Madonny i anioły. Malując postaci świętych artystka szczególną wagę przywiązuje do twarzy, starając się, by wyrażały one niepokój, smutek, ból lub radość. Z kolei sceny zbójnickie są niezwykle ekspresyjne, pełne dynamiki i żywiołowości.

Dorobek artystyczny Janiny Walczak-Budzicz był prezentowany na wielu wystawach zbiorowych i indywidualnych w kraju i za granicą. Ale jej dorobek to również poezja, pisana gwarą i językiem literackim, teksty publicystyczne, a także działalność społeczna. Kilkanaście lat współpracowała z ośrodkami kultury na Słowacji, organizując wystawy podhalańskiej twórczości ludowej i wystawy twórców słowackich w Polsce. Uczyła również malarstwa na szkle dzieci i młodzież słowacką.

Swą wiedzą i talentem chętnie dzieliła się z innymi. Prowadziła kursy malowania na szkle dla dzieci i dorosłych, uczyła w szkołach i Gminnym Ośrodku Kultury w Białym Dunajcu. Była założycielka i wieloletnią prezes Tatrzańskiego Koła Stowarzyszenia Twórców Ludowych i wiceprezes Zarządu Głównego STL.  W latach 90. prowadziła w regionalnym radiu „Alex” dwie autorskie audycje: etnograficzną „W malowanej skrzyni” i „Horni chłopcy” – o Tatrzańskim Ochotniczym Pogotowiu Ratunkowym. Zorganizowała ponad 30 monograficznych wystaw twórców ludowych Podhala, zaprojektowała też ich oprawę graficzną.

W latach 2000 – 2005 prowadziła w Zakopanem Galerię Sztuki Politechniki Krakowskiej „Stara Polana”, organizując comiesięczne wernisaże, koncerty, spektakle teatralne, spotkania literackie i muzyczne, posiady regionalne, promocje książek i wiele innych wydarzeń kulturalnych.

Twórczość malarska Janiny Walczak-Budzicz uhonorowana została wielokrotnie nagrodami w konkursach krajowych i międzynarodowych. Za działalność artystyczną i społeczną otrzymała wiele odznaczeń: Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi, nagrodę Ministra Kultury i Sztuki za całokształt twórczości i propagowanie kultury ludowej, odznakę Zasłużony Działacz Kultury i odznakę Zasłużony dla Związku Podhalan i Regionu Podhala.
W roku 2004 otrzymała prestiżową Nagrodę im. Oskara Kolberga za zasługi dla kultury ludowej i całokształt pracy w tej dziedzinie.

Ważniejsze wystawy indywidualne
1981 „Malarstwo ludowe na szkle Janiny Jarosz z Zakopanego” – Muzeum Wsi Radomskiej, Radom
1982 „Poranek w Muzeum” – Toruń, Muzeum Etnograficzne, wystawa i spotkanie z poezją autorki
1983 „Malarstwo na szkle Janiny Jarosz i Zdzisława Walczaka” – Kraków, Pałac Pod Baranami
1985 „Na szkle malowane” – Kalisz, Galeria PP. „Desa”
1987 Wystawa indywidualna – Nowy Sącz, Klub Ziemi Sądeckiej
1989 Trzy wystawy indywidualne podczas Dni Polskiej Twórczości Ludowej – Moskwa, Centrum Kultury Polskiej i Dom Architekta, Krasnogorsk – Dom Kultury
1989 „Polsk kunst” – Norwegia, Straumsbukta. Tromsø i Hämmerfest
1990 „Janoškowe Dni” – Słowacja, Terchová i Žilina
1992 „Mal’ovane na sklé” – Słowacja, Stary Smokovec
1995 Pokaz malowania na szkle i wystawa – Sandomierz, otwarcie nowej linii produkcji szkła FLOAT (pierwszej w Polsce) – Pilkington Sandoglass Sp. z o.o.
1995 Wystawa indywidualna – Zielona Góra, Filharmonia
1996 Wystawa indywidualna na międzynarodowym festiwalu „Akademická Nitra '96” – Słowacja, Nitra
1996 Wystawa indywidualna na międzynarodowym festiwalu „Janošikové dni '96” – Terchová.
1997 Wystawa indywidualna – Lublin, Krajowy Dom Twórczości Ludowej
1997 „Wystawa malarstwa na szkle Janiny Jarosz” – Zakopane, Muzeum TPN
1999 „Śklane obrozecki” – Łódź, Centrum Kultury Młodych
1999 Wystawa indywidualna na Festiwalu „XXXIV Folklórne slávnosti pod Poľanou” – Słowacja, Detva
2001 „Mój śklany świat” Zakopane, Galeria Politechniki Krakowskiej „Stara Polana”.
2004 „Na skle malované” – Słowacja, Zvole
2006 „Święci w szkle zaklęci” – Warszawa, Kościół Środowisk Twórczych pw. Św. Br. Alberta i Św. A. Apostoła
2006 „W świecie śklanych obrazków” – Szydłowiec, Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych
2008 Wystawa w ramach Dni kultury Polskiej – Peru, Lima
2008 „Moje Anioły” – Łódź, Klub Nauczyciela
2009 „Marzenia Pędzlem Malowane” - w kręgu najwybitniejszych nieprofesjonalnych malarzy polskich – Warszawa i Góra Kalwaria, Galeria ETNIK.
2009 „Moja Pasja” – Warszawa, Galeria „Serenissima”.

Ważniejsze nagrody
1976, III miejsce - „Dziecko w sztuce ludowej”, Toruń
1976, II miejsce – „Malarstwo na szkle Karpat Polskich”, Rabka
1978, II miejsce – „Kobieta w malarstwie ludowym”, Rabka (konkurs ogólnopolski)
1978, III miejsce – „Rolnik i jego praca”, Kraków (konkurs ogólnopolski)
1980, I miejsce – „Wisła w sztuce ludowej” – Toruń, ogólnopolski.
1983, I miejsce – „Wojsko Polskie w sztuce ludowej”, Warszawa (konkurs ogólnopolski)
1983, II miejsce – „Plastyka obrzędowa”, Toruń (konkurs ogólnopolski)
1983, II miejsce – „Czarna Madonna”, Rabka.
1989, I nagroda – „II Ogólnopolskie Biennale Sztuki Nieprofesjonalnej”, Skawina.
1999, I nagroda – V Ogólnopolski Konkurs im. ks. Jakuba Wujka na sztukę ludową i amatorską o tematyce biblijnej, Wągrowiec
2001, I nagroda – Ogólnopolski Konkurs Plastyczny w 100-lecie Postawienia Krzyża na Giewoncie, Zakopane
2002, III nagroda – „Patroni Europy w sztuce” I Międzynarodowy Konkurs Plastyczny, Bielsko-Biała
2003, I nagroda – „Św. Michał Archanioł w malarstwie na szkle”, Bielsko-Biała (konkurs ogólnopolski)
2004, nagroda im. Oskara Kolberga 

Źródło zdjęć: Senior.pl

(em)
 
 
Janina Walczak-Budzicz (z prawej)